مطهر بن طاهر المقدسي ( المنسوب إلى أحمد بن سهل البلخي ) ( مترجم : محمد رضا شفيعى كدكنى )

524

البدء والتاريخ ( آفرينش وتاريخ ) ( فارسى )

و هم اوست كه با چين جنگ كرده و سراسر فارس و سجستان و خراسان را فتح كرده و سمرقند را ويران كرده و به نام شمر كند خوانده است و روزگار پادشاهى وى صد و سى و هفت سال بود و ابن جهم دربارهء او مىگويد : و در يمن تبّع‌ها ظهور كردند / شمر يرعش و پادشاهانى كه بر كنار شدند . [ 1 ] . سپس فرزندش اقرن بن شمر پادشاه شد و پيش از ظهور عيسى با روميان جنگيد و مردم روم در آن روزگار بت‌پرست بودند و در يكى از همان نواحى كه به نام وادى الياقوت خوانده مىشود مرد و روزگار پادشاهى وى پنجاه و سه سال بود . سپس تبّع بن الاقرن به پادشاهى رسيد و او تبّع كبير است و سالها بود كه جنگ نمىكرد . مردم حمير او را موثبان نام نهاده بودند و موثبان به زبان حمير يعنى نشسته ( قاعد ) و او در خشم شد و شروع به جنگ كرد و تا چين پيشروى كرد و مرزبانانى در تبت به جانشينى خويش نهاد و نژاد ايشان هم اكنون در آنجايند و هم اوست كه به روايتى گفته است : گردش خورشيد ، ماندگارى را در نوشت / و طلوع خورشيد را در آنجايى كه شب نيست . / طلوعى سپيد دارد آنگاه كه برآيد / و غروبى زرد ، به مانند برگ و رس . / بر ميانهء آسمان روان است / آن سان كه كبوتر مرگ در روح / امروز مىنگريم بدانچه آورده است / و به اينكه داورى ديروزيش نيك بوده است [ 2 ] . و روزگار پادشاهى او صد و شصت و سه سال بود و پس از وى ملكيكرب بن تبّع به پادشاهى رسيد و سى و پنج سال پادشاهى كرد سپس پسرش اسعد ابو كرب ، تبّع ميانين ، به پادشاهى رسيد و او از روى اخترشناسى و نجوم به جنگ مىرفت و رفت تا اينكه به هند و روم رسيد و منظور طائى [ 3 ] در اين شعر هم اوست آنجا كه گويد : آن بانوى زيباى روى گشوده و پاكدامنى كه كسرى [ 4 ] / و ابو كرب را از رام

--> [ 1 ] اين بيت نيز در ديوان شاعر نيامده . [ 2 ] اين ابيات ، به خصوص بيت نخستين آن ، در متن ما بسيار مغلوط بود و هوار هم ترجمه‌اى درست نكرده بود ، از روى المعارف ابن قتيبه ، ص 630 ، تصحيح و ترجمه شد . رجوع شود به كتاب التيجان ، وهب بن منبه ، ص 91 و كتاب اخبار عبيد بن شريه جرهمى ، همان چاپ ، ص 436 . [ 3 ] يعنى ابو تمام ، شاعر معروف . [ 4 ] در متن كرى و مغلوط است و ترجمهء فرانسه نيز به همين مناسبت نامفهوم و پيچيده است ، صورت صحيح همين است كه از شرح ديوان ابو تمام ، شرح خطيب تبريزى ، تحقيق محمد عبده عزام ، دار المعارف مصر 1951 ج 1 ، ص 53 ، نقل كرديم و اين بيت از قصيدهء معروف اوست به مطلع :